در اجلاس وزراي خارجه‌ي كشورهاي عضو ناتو كه موضوع افغانستان درصدر مباحث آن قرار خواهد  گرفت، پیشاپیش نشانه‌هاي اميدبخشي ديده می شود و تعهد جامعه‌ي بين‌المللي براي كمك بيشتر به افغانستان تا حدودي اطمينان‌بخش است اما اين تعهدات بايد با برخي تغييرات و اصلاحات در مديريت سياسي كشور همراه شود و براي افزايش مؤثريت و كارآمدي دستگاه اجرايي كشور توجهاتي مبذول گردد، تعهد ايالات متحده‌ي امريكا براي اختصاص يك كمك چهار تا پنج مليارد دالري به افغانستان و وعده‌هاي تازه‌ي جهان براي سهم‌گيري بيشتر در امر بازسازي و تأمين ثبات افغانستان مي‌تواند براي مردم اين كشور دل‌گرم كننده باشد اما تشويشي كه وجود دارد، فساد عجين شده در ذات و سرشت نظام اداري افغانستان از يك‌سو و مكانيزم مصرف كمك‌هاي جهاني كه همواره پرسش‌هايي را برانگيخته از سويي ديگر، سبب كمرنگي اميد و باور مردم به نتايج و تأثيرات مثبت اين كمك‌ها در زندگي‌شان مي‌شود، جامعه‌ي بين‌المللي بايد عملاً اقداماتي را روي دست بگيرد كه اميد و خوش‌بيني و اعتماد از دست رفته‌ي مردم افغانستان را زنده كند.

بقيع، تاريخي در هيأت يك گورستان

ديروز، اندكي دير به بقيع مي‌رسم، دروازه‌ي ورودي بسته است، نگاهبانان تندخوي كه از مأموران سخت‌گير سعودي‌اند، فقط بامدادان و ديگرها، براي دقايقي، دروازه‌هاي بقيع را مي‌گشايند و تا بيايي بجنبي، دوباره مي‌بندند.

از اين كه فرصت تشرف به بقيع را نيافتم احساس ناراحتي مي‌كنم، به هر سو كه مي‌بينم، زائران دلداده، سر بر كتاره‌هاي آهني ديوارهاي اطراف بقيع گذاشته‌، آه و زاري مي‌كنند.

گرداگرد گورستان بقيع، ديوارهاي نسبتاً بلندي برافراشته و در پاي اين ديوارها، جاي‌ـ‌جاي بساط دستفروشي‌ها و غرفه‌هاي عرضه‌ي انواع و اقسام البسه و امتعه،گسترده،‌گرم و پر رونق‌اند.

يك دور، به گرداگرد اين ديوارها مي‌گردم و در هر جاي كه از دحام كمتر است، مي‌ايستم و به گورهاي خاك‌زده‌ي بقيع نگاه مي‌كنم و افسوسناك به هوتل برمي‌گردم.

اما امروز خوشبختانه به موقع مي‌رسيم، از دو مسير سربالايي منتهي به ورودي‌هاي بقيع كه انبوه زايرين در حال فرارفتن‌اند، به شتاب مي‌گذريم، در آستانه‌ي دروازه‌ي ورودي، غوغايي برپاست.

شرطه‌ها مي‌خواهند دروازه‌ها را ببندند، اما زايرين مقاومت مي‌كنند، ‌از ميان دست‌ها و بازوها به زحمت مي‌گذريم و با يك موج فشار انساني، زنجير دست شرط‌ها را پاره مي‌كنيم و داخل بقيع مي‌شويم. لحظه‌اي، در فشردگي جمعيت، دست و پايم را گم مي‌كنم، يك طاقه كفشم از پا مي‌افتد و با تلاش و تقلاي شتاب‌آلود آن‌ را مي‌يابم و از ميان فشار و تلاطم جمعيت به بيرون مي‌خزم، اكنون شرطه‌ها موفق مي‌شوند دروازه ورودي را ‌ببندند. فرصت بسيار كوتاه است، تيز تيز به اطرافم نگاه مي‌كنم،‌ مي‌بينم در محوطه‌ي خاكيي بقيع قرار دارم، اينجا، مدفن گرامي‌ترين انسان‌ها و عزيزترين فرزندان و صحابه‌ي رسول خدا است، فاطمه، رقيه، ام‌كلثوم، دختران پيغمبر، زين‌العابدين، باقر و جعفر صادق، ائمه بزرگوار و از خاندان پيغمبر، عباس، عموي رسول‌الله، صفيه، عمه‌ي ايشان، زنان رسول‌الله، عايشه، ام‌سلمه،.. و بنيان‌گذاران مذاهب و صاحبان فقه و فتاوا و بسياري‌هاي ديگر در اينجا خفته‌اند، حرم، خاكي و بر زمين هموار اما بسيار  عظيم و با حرمت است. بقيع اگر چه غريبانه مي‌نمايد اما تاريخي تجسم يافته در هيأت يك گورستان و يك حقيقت تاريخيي زنده است، گويي كه در آن هيچ دخل  و تصرف و دست خوردگي رخ نداده و چنان است كه يك هزار و چهار صد سال پيش بوده، در گوشه‌ـ‌گوشه‌ي اين گورستان شگفت، جماعاتي از ملت‌هاي مختلف گرد آمده و با زبان‌هاي خودشان درباره‌ي تاريخ و خفته‌گان اين خاك سخن مي‌گويند، كسي مي‌گويد: بقيع حرمتي عظيم دارد، خاك آن كيميا و از زر ناب برتر است...

اينجا بايد با پاي برهنه، آهسته و با احتياط قدم برداشت، چرا كه ملايك در آن پر گسترده‌ و فرشتگان به پيشواز زايرين به حال تعظيم و احترام ايستاده‌اند...

گرداگرد قبور بزرگان ائمه و اهل بيت‌ رسول خدا را با كتاره‌هاي آهني ضخيم و بلند محصوره كرده و مانع از دسترسي زايرين به خاك مزار ايشان مي‌شوند، محبان، با چشم گريان و گونه‌هاي تر، پشت اين كتاره‌ها مي‌ايستند و به گورهاي خاكي، افسوسمندانه مي‌نگرند و عرض ارادت و اخلاص مي‌كنند و گاه ناله سر مي‌دهند. مبلغان وهابي با چهل‌تارهاي عربي و ريش‌هاي سياه و پرپشت، داخل حصار كتاره‌ها، روي گورهاي مقدس با كفش‌هاي خود ايستاده، محكم‌ـ‌محكم پا بر زمين مي‌كوبند و به زبان‌هاي عربي و اردو، مسلسل به زايرين هشدار مي‌دهند كه دست به خاك گورها نزنيد، رو به سوي قبور، دعا نكنيد، از ائمه و اصحاب چيزي نخواهيد، آنها را شفيع قرار ندهيد و امثال اين كلمه‌ها و جملات كه به گفته‌ي ايشان شرك است.

روي يكي از گورها كه پيرامون آن نيز با كتاره‌هاي آهني مانع ايجاد شده، يك مبلغ جوان وهابي كه گويا پاكستاني يا هندي است، به زبان اُردو، تبليغ مي‌كند، جمعيت زيادي دور اين قبر جمع شده، ناله و زاري مي‌كنند. از كسي مي‌پرسم اين قبر متعلق به چه كسي است؟ مي‌گويد گمانم آرامگاه دخت رسول خدا، فاطمه زهرا سلام‌الله عليها، دلم به يكباره مي‌شكند... از كنارم صداي سوزناك يك زاير كه براي ديگران سخن مي‌گويد بلند است: «فاطمه عزيز پيامبر بود، او را آن قدر دوست داشت كه همواره مي‌گفت: فاطمه پاره‌ي تن من است، از وي، بوي بهشت به مشامم مي‌رسد.» مبلغ وهابي، با بوت‌هاي خود روي قبر فاطمه راه مي‌رود و كف بر لب هشدار مي‌دهد: «از خاك اين قبرها بر نداريد كه روز قيامت اين ذره‌هاي خاك به خاطر جداكردنشان از بستر بقيع از شما شكايت مي‌كنند و گذشته از آن، خاك نه ضرر دارد و نه نفع و...»

 فكر مي‌كنم ذره‌اي خاك به خاطر شرف وجود ائمه و صحابه كه اين قدر متبرك است و مي‌خواهد در جوار بزرگان بقيع، هميشه همدم و جليس آن‌ها باشد، پس چرا انسان‌هاي دلبسته‌ي اينان، حق دست زدن، لمس‌كردن، بوسيدن و احترام به مزارشان را نداشته باشند؟

از مشاهده‌ي مظلوميت جاري در بقيع، دلم مي‌گيرد، احساس مي‌كنم گونه‌هايم تر شده است. واعظي از يك كشور اسلامي در حلقه‌ي زايرين، شوري به پا كرده است، صداي گريه و فرياد و ضجه بقيع را پر كرده. وي مي‌گويد: «فاطمه، شبانگاه، بي‌هيچ تشييع كننده‌اي اينجا به خاك سپرده شد، خودش، به خاطر آزاردگي از دست امت جدش ‌وصيت كرده بود كه شبانه دفن شود و نبايد كسي او را تشيع كند... پيغمبر، يگانه فرزندش ابراهيم را اينجا به گور نهاد و گريست، اما حسن مجتبي، در اينجا مسموم و مدفون شد و...»

خشونت شرطه‌ها بيشتر شده است، راههايي ديد و بازديد از بخش‌هاي ديگر بقيع را بسته‌اند و با تازيانه و فشار، زايرين را بيرون مي‌كنند، دلم مي‌خواهد، قبر حليمه مادر رضاعي پيغمبر و مزار فاطمه بنت اسد، مادر حضرت علي(رض) را زيارت كنم، اما شرطه‌ها، تازيانه به دست، مانع مي‌شوند، ناچار و افسوسناك، به سنگ‌ها، سنگريزه‌ها و خاك بقيع خيره مي‌شوم و باز هم خاطره‌هاي بسياري در ذهنم جان مي‌گيرد و زنده مي‌شوند، من چقدر با اين خاك و با اين خاطره‌ها پيوند دارم! احساس مي‌كنم بخشي از اين يادهاي رفته، فراموش شده و مكتوم در سينه‌ي تاريخ هستم، من هم سهمي از آن دارم، آنچه بر بقيع و خفته‌گان اين خاك رفته، بر نسل‌هاي فاطمه در درازاي تاريخ از مدينه تا اقصي نقاط جهان اسلام تكرار شده است، از آن زمان كه اولاد پيغمبر به جرم انتساب به فاطمه و علي از مدينه‌ي رسول خدا، رانده و آواره شدند، دوران‌هاي سخت بني‌اميه، بني‌عباس و سلسله‌ي امراي جور را با ذره ذره جان خود، تجربه كرده، زندان‌ها، شلاق‌ها، به صلابه كشيدن‌ها، چشم در آوردن‌ها، به دار آويختن‌ها سوزاندنها و هزاران رنج و عذاب و شكنجه و درد ‌ديگر را به جان خريدند و تا امروز، نسل فاطمه، مغضوب و مورد حقد و كينه بوده است، به گفته‌ي بزرگي، اين همه زيارت‌ها و مزارها كه در هر كوي و برزن در گستره‌ي سرزمين‌هاي تاريخي جهان اسلام به چشم مي‌خورند، نشانه‌اي از مظلوميت نسل فاطمه‌اند كه در همه دوران‌ها، تحت تعقيب و شكنجه و عذاب و شهادت بوده‌اند:

سرتاسر دشت خاوران سنگي نيست

كز خون شهيد نشسته بر آن رنگي نيست

ترديدي نيست كه شمار زيادي از اين سنگ‌هاي خونين بر فراز گور جان باختگاني قرار دارند كه به جرم انتساب به خاندان پيغمبر جام شهادت نوشيدند، از زيارتگاه يحي ‌بن‌ زيد بن زين‌العابدين ابن الحسين در ولايت سرپل كه روزها و ماهها، تنش بر چنار باغ امير سنگدل عرب آ‌ويزان ماند تا محل دفن سر بريده‌ي امام حسين و بقعه‌ي زينب در مصر، همه گواه گسترد‌گي يك مظلوميت عاصيي ناتسليم در بستر تاريخ و در قلمرو تاريخي جهان اسلام است...

بار ديگر، كنار كتاره‌هاي آهنيي مزار فاطمه مي‌ايستم و با زبان دلم با او سخن مي‌گويم: فاطمه‌جان! نسل تو نسل غريب اين خاكند، درگذر زمان، درد مظلوم ترا، نسل به نسل به ميراث برده و شعله عزيز ياد تو و افتخار  انتساب به تو را در دل‌هايشان زنده نگهداشته‌اند، فاطمه‌جان! اگر چه خون  فرزندان و دوستداران تو در هر كوي و برزن بر زمين ريخت، آسياب خشم جابران از جاريي خون اولاد تو به گردش افتاد، اما دوستان و فرزندان صالح و صادق و وفادار تو، همپاي همه‌ي تلاطم‌ها، خيزش‌ها و فريادهاي عدالت‌خواهانه در تاريخ جانفشاني كردند، بيرق دين و ارزش‌هاي آزادي، عزت، حرمت و كرامت انساني، هيچ‌گاه از دست اينان بر زمين نيفتاد...

فاطمه جان! تو عزيز رسول خدا هستي، در پيشگاه خداوند ارجمندي، علي‌رغم انكار مبلغ وهابي، من، سخت به شفاعت تو محتاجم!...

سوزشي روي شانه‌ام احساس مي‌كنم، نوك تازيانه‌ي يك شرطه است كه امر خروج مي‌دهد، سيل جمعيت، با رنگ‌ها، لهجه‌ها، زبان‌ها و فرهنگ‌هاي مختلف در حالي كه زاري‌ها و اشك‌ها و ناله‌هايشان پايان نيافته، به سمت دروازه‌ي خروجي بقيع رانده مي‌شوند...

بقيع را در آرامش خاكي اما فاخرش رها مي‌كنم، آفتاب فرو نشسته و ترنم آهنگين پيش‌خوانيي اذان مغرب از گلدسته‌هاي مسجدالنبي برخاسته است و بار ديگر، همه‌ي نهرهاي خروشان انساني به درياي حرم مي‌ريزند...